Athina Chatzi (afinushka1) wrote,
Athina Chatzi
afinushka1

Μέγα Γιορτή ή Μέγα Γιουρτί;

Καθόλου πανηγυρικές σκέψεις περί ταυτότητας των Ελλήνων της Αζοφικής με φόντο το Φεστιβάλ

Και πήγαιναν, και πήγαιναν Ρωμαίοι,
Αφήνοντας στο δρόμο πέντε χιλιάδες τάφους.
Και πήγαιναν. Και προσεκτικά κομίζανε
Την φωτιά, αναμμένη από την εστία τους.
Εδουάρδος Χατζίνοβ


МегаЮрты.jpg

Στις 25 Σεπτεμβρίου 2015 οι Έλληνες της Ουκρανίας υποδέχθηκαν το Παραδοσιακό Φεστιβάλ Ελληνικού Πολιτισμού «Μέγα Γιουρτί». Τα πάντα ήταν πολύ όμορφα: τη γιορτή με την παρουσία τους τίμησαν πολλοί εκπρόσωποι σχεδόν από όλα ελληνικά χωριά της Αζοφικής, παντού υπήρχαν όμορφες στολές, λειτουργούσε ελληνικό και ουκρανικό παραδοσιακό περίπτερο. Το πρόγραμμα του Φεστιβάλ μελετήθηκε από επαγγελματίες σκηνοθέτες και όλα πέρασαν ομαλά και αρμονικά. Στη δημιουργία της γιορταστικής διάθεσης συνέβαλε και ο τόπος διεξαγωγής του φεστιβάλ, το οποίο φέτος έλαβε χώρα στην πανέμορφη πλατεία του παραθαλάσσιου χωριού Ουρζούφ. Το γλέντι εμπλούτισαν παραδοσιακό ελληνικό φαγητό, παλαιά είδη οικιακής χρήσης, σύγχρονα βιβλία για τους δημοφιλείς Έλληνες της Ουκρανίας και την ιστορία των ελληνικών οικισμών.

МегаЮрты1.jpg

Παρ΄όλα αυτά, κατά τη γνώμη μου, κάποια σημεία επισκίασαν ελαφρώς τη μεγάλη γιορτή.
Δυστυχώς, τα πλούσια, φανταχτερά χρώματα των παραδοσιακών στολών έμοιαζαν περισσότερα με στολές χορευτικών συγκροτημάτων και όχι με παραδοσιακή ελληνική ενδυμασία. Εμείς, όμως, περιμέναμε να δούμε όντως παλαιά παραδοσιακά ενδύματα ή στολές που φορούσαν καθημερινά οι Έλληνες της Αζοφικής.
Το ίδιο αφορά και τα ελληνικά τραγούδια και χορούς. Αντί να ακούσουμε τόσο παραδοσιακά, όσο και καινούργια τραγούδια στη ρωμαίϊκη και ουρούμικη διάλεκτο και να θαυμάσουμε τους αυθεντικούς παραδοσιακούς χορούς, ακούσαμε σύγχρονα λαϊκοπόπ τραγούδια της Ελλάδας, είδαμε όμως και καταπληκτικούς χορούς της Ελλάδας και του Πόντου. Ο στόχος μάλλον ήταν να ικανοποιηθούν οι επίσημοι προσκεκλημένοι από την Ελλάδα για να νιώθουν σαν στο σπίτι τους. Υποθέτω όμως ότι οι Έλληνες φιλοξενούμενοι θα προτιμούσαν να ακούσουν την τοπική ελληνική διάλεκτο και τα αυθεντικά τραγούδια και να δουν τους παραδοσιακούς χορούς, παρά τους διαγωνισμούς στη νέα ελληνική γλώσσα και την καλύτερη εκτέλεση του εμπορικού ελληνικού τραγουδιού. Εκτός απ΄αυτό, οι προσπάθειες αυτές μερικές φορές προκαλούσαν πικρό γέλιο, επειδή η εκτέλεση του σύγχρονου ελληνικού λαϊκοπόπ μπροστά στους επίσημους προσκεκλημένους από την Ελλάδα και τους Έλληνες διπλωμάτες έμοιαζε λίγο «κακογουστιά».

МегаЮрты1.jpg

Πρέπει να παραδεχθούμε, ότι στην ανεξάρτητη Ουκρανία η αναγέννηση της εθνικής μνήμης των Ελλήνων εξαρχής πήρε το δρόμο της εκμάθησης της νέας ελληνικής γλώσσας και της δημιουργίας στενών επαφών με την ιστορική πατρίδα Ελλάδα, και όχι της αναβίωσης και της ανάπτυξης του αυθεντικού πολιτισμού των Ελλήνων της Αζοφικής με αποτέλεσμα οι παππούδες μας σήμερα, κατά πάσα πιθανότητα, να είναι η τελευταία γενιά που ομιλεί τη ρωμαιϊκη διάλεκτο. Σε λίγο χρονικό διάστημα αυτή η γλώσσα απλώς θα πεθάνει. Ενώ σε όλα τα σχολεία μαθαίνουμε μόνο την νεοελληνική και στο Πανεπιστήμιο της Μαριούπολης διδάσκεται η ελληνική, για την ακρίβεια η νέα ελληνική. Οι απόφοιτοί του πολλές φορές δεν κρύβουν το όραμά τους να φύγουν από την πόλη τους και να εγκατασταθούν στην Ελλάδα. Οπότε όσο πιο έντονα «προστατεύουμε» τον πολιτισμό των Ελλήνων της Ουκρανίας, τόσο πιο γρήγορα πεθαίνει ο πραγματικός αυθεντικός, αρχαίος ελληνικός πολιτισμός της Αζοφικής.
Τα αίτια κρύβονται στην αντικατάσταση των δικών μας ανεπανάληπτων στοιχείων της γλώσσας, των εθίμων και παραδόσεων, της ιστορίας και του πολιτισμού μας, τα οποία θα έπρεπε να αναζητούμε, να καταγράφουμε και να διατηρούμε, από τα νεοελληνικά στοιχεία με αποτέλεσμα να χάνουμε την αυθεντικότητά μας, τον πολιτισμικό μας πλούτο και, τελικά, την ταυτότητά μας.
Η Ουκρανία ως κράτος, μετά την υπογραφή του Ευρωπαϊκού Χάρτη Περιφερειακών ή Μειονοτικών Γλωσσών, δεσμεύτηκε να διατηρεί τις γλώσσες οι οποίες ομιλούνται αποκλειστικά στην Ουκρανία και οι οποίες θα εξαφανίζονταν δίχως την υποστήριξη και την προστασία του κράτους. Όμως, στην πραγματικότητα, οι ίδιοι οι ομιλητές αυτών των υπό εξαφάνιση γλωσσών με περισσότερη όρεξη έσπευσαν να μάθουν τα νέα ελληνικά που βασικά είναι για αυτούς μια ξένη γλώσσα, παρά τη δική τους τοπική διάλεκτο. Επιπλέον, η ουκρανική κυβέρνηση χρηματοδοτεί την εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση δασκάλων και καθηγητών της νεοελληνικής γλώσσας, η οποία δεν χρήζει ειδικής προστασίας και δεν απειλείται, εφόσον υπάρχει το ελληνικό κράτος, με αποτέλεσμα οι ρωμαιϊκη και ουρούμικη διάλεκτοι να κινδυνεύουν με εξαφάνιση, ενώ παράλληλα διαμορφώνεται πληθυσμιακή ομάδα ομιλητών της νέας ελληνικής, η γνώση της οποίας εφαρμόζεται αποκλειστικά εκτός Ουκρανίας. Με την ίδια επιτυχία οι Έλληνες της Αζοφικής θα μπορούσαν να διδάσκονται την αγγλική γλώσσα, σε περίπτωση που η γνώση της θα εξασφάλιζε προνόμια στην απόκτηση της βρετανικής υπηκοότητας.

МегаЮрты1.jpg

Επίσης, η αρνητική πτυχή του ζητήματος είναι ότι εμείς, ακολουθώντας την αυτοκρατορική ρωσική και έπειτα τη σοβιετική προπαγανδιστική παράδοση, συνεχίζουμε να αποκαλούμε «ευλογημένη έξοδο» την μαζική υποχρεωτική μετεγκατάσταση των Ελλήνων από την Κριμαία στις ακατοίκητες στέπες της Αζοφικής, το 1778, και μέχρι σήμερα φοβόμαστε να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους. Δηλαδή, να παραδεχθούμε ότι πιθανότατα πρόκειται για την πρώτη στην ιστορία της Ρωσίας εξόριση ενός ολόκληρου λαού, η οποία μετέπειτα θα χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα από την ηγεσία της Μόσχας, τόσο τσαρικής, όσο και σοβιετικής. Νομίζω, ότι ο μετοικισμός των Ελλήνων μοιάζει περισσότερα με την αιχμαλωσία σκλάβων παρά με την εθελοντική μετεγκατάσταση. Αλλά η Ρωσία έχει φανταστικό ταλέντο στο να βαφτίζει το μαύρο άσπρο, πείθοντας όλον τον κόσμο. Για παράδειγμα, οι μάρτυρες και τα παιδιά των θυμάτων μαζικών εκτελέσεων των πέντε χιλιάδων Ελλήνων της Αζοφικής από το σταλινικό καθεστώς, το 1937-1938, απλώς ξέχασαν για τέτοιου είδους «φιλικές σχέσεις». Όπως και για την απαγόρευση λειτουργίας και το λουκέτο στις ελληνικές εφημερίδες, θέατρα, σχολεία κατά τη διάρκεια των σοβιετικών χρόνων. Εκτός απ΄αυτό, σήμερα ανάμεσα στους Έλληνες της περιοχής, να μην κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλό μας, διαδίδονται και υποστηρίζονται οι επιθετικές ενέργειες της Ρωσίας και των τοπικών τσιρακιών της τα οποία εκπροσωπούνται στο πρόσωπο των λεγομένων «DNR» (Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονιέτσκ) και «LNR» (Λαϊκή Δημοκρατία του Λουγκάνσκ). Ελάτε να θυμηθούμε τα λόγια μερικών κατοίκων του Σαρτανά, οι οποίοι μετά την επίθεση με όλμους κατά του χωριού τους από τους φιλορώσους τρομοκράτες, με αφρό στο στόμα υποστήριζαν ότι τους πυροβολούσαν οι Ουκρανοί.
Λίγο παράξενη φαίνεται και η προσπάθεια να δώσουμε στο Φεστιβάλ Ελληνικού Πολιτισμού το όνομα του Ντονάτ Πατρίτσα. Δε θέλω να υποτιμήσω τα πραγματικά επιτεύγματά του, αλλά να μην ξεχνάμε ότι ο ίδιος, εξυπηρετώντας το σοβιετικό καθεστώς, κατέχοντας υψηλή θέση στο Δημόσιο και ακολουθώντας τις οδηγίες του Κομμουνιστικού Κόμματος της ΕΣΣΔ, εμπόδισε την ανάπτυξη του ελληνικού πολιτισμού στην Αζοφική. Με τον ίδιο τρόπο δρούσαν και πολλοί άλλοι, οι οποίοι σήμερα παρουσιάζονται ως σωτήρες και προστάτες της ελληνικής κουλτούρας. Ας τους κρίνει ο Θεός, αλλά οι άνθρωποι δεν πρέπει να το ξεχνούν.
Επομένως, η συζήτηση για το πώς είναι το σωστό, «γιουρτί» ή «γιορτή», στην πραγματικότητα δεν είναι ούτε μια απλή φιλολογική διαμάχη για ένα γράμμα σε μια λέξη, ούτε ένα παράδειγμα προσαρμογής στα νέα ελληνικά, αλλά ένα θλιβερό φαινόμενο που κυριαρχεί στο ελληνικό περιβάλλον της Αζοφικής. Προσπαθούμε να παριστάνουμε τους Έλληνες της σημερινής Ελλάδας, να ταυτιστούμε μαζί τους, χάνοντας έτσι την αυθεντικότητα και την μοναδικότητά μας.
Δεν είμαστε όμως ίδιοι. Έχουμε τη δική μας, όμορφη και τραγική, ιστορία, τη δική μας γλώσσα και το δικό μας πολιτισμό, τα οποία δεν είναι ελάττωμα προς διόρθωση, αλλά εμπλουτισμός τόσο του μεγάλου ελληνικού έθνους, όσο και του πλούσιου πολιτισμικού μωσαϊκού της Ουκρανίας και της Αζοφικής.
Ήρθε η ώρα να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους. Να ονομάσουμε την «μετεγκατάσταση» που έγινε κατά την περίοδο της Τσαρικής Ρωσίας, ως εξορισμό. Να χαρακτηρίσουμε την κομμουνιστική ιδεολογία ως ολοκληρωτική, ο σκοπός της οποίας ήταν η εξόντωση του ελληνικού λαού, του πολιτισμού και των ιδιαιτεροτήτων του προκειμένου να χαθεί μες στον ενιαίο, άμορφο «σοβιετικό λαό». Να ονομάσουμε τη ρωμαιϊκή και την ουρούμικη γλώσσα ως γλώσσες του λαού μας, να καταβάλουμε την κάθε δυνατή προσπάθεια για την αναγέννησή τους, την εκμάθηση και τη διατήρησή τους. Να κατονομάσουμε τους ανθρώπους οι οποίοι είχαν άμεση σχέση με την εξόντωση του ελληνικού πολιτισμού κατά τη σοβιετική περίοδο. Να ονομάσουμε τη σημερινή Ρωσία και την πολιτική της ηγεσία, καθώς και τις ενέργειές της στην Ουκρανία ως επίθεση, η οποία απειλεί τη διατήρηση του πολιτισμού τον Ελλήνων της Αζοφικής.
Η ροή των σημερινών γεγονότων αποδεικνύει ότι μόνο στην ανεξάρτητη, δημοκρατική Ουκρανία η οποία ακολουθεί το δρόμο των ευρωπαϊκών αξιών και αρχών είναι δυνατή η διατήρηση και η ανάπτυξη του αυθεντικού πολιτισμού των Ελλήνων της Αζοφικής.
Ελάτε να διαφυλάσσουμε την ιδιαιτερότητά μας και τη αυθεντικότητά μας! Ας είμαστε ο εαυτός μας!


Μετάφραση από τη ρωσική γλώσσα
Olga Shapolayeva
Tags: Μαριούπολη, έλληνες της Αζοφικής, έλληνες της Μαριούπολης, έλληνες της Ουκρανιας, ομοσπονδία ελληνικών συλλόγων της Ουκραν, ρωμαίοι
Subscribe

Featured Posts from This Journal

  • Post a new comment

    Error

    Anonymous comments are disabled in this journal

    default userpic

    Your IP address will be recorded 

  • 0 comments